Quan điểm Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực văn hóa và liên hệ vận dụng

 Văn hóa giáo dục

HCM phê phán gay gắt nền giáo dục phong kiến xa rời thực tiễn, coi kinh sách của thánh hiền là đỉnh cao của tri thức, trọng nam khinh nữ, nền giáo dục thực dân với chính sách ngu. Nền giáo dục mới VN ra đời từ sau CMT8/1945 và phát triển cùng sự nghiệp cách mạng. Người đã đưa ra hệ thống quan điểm phong phú, toàn diện, định hướng nền giáo dục phát triển đúng đắn, góp phần vào sự nghiệp xây dựng CNXH, đấu tranh thống nhất nước nhà.

Mục tiêu của văn hóa giáo dục

Mục tiêu của văn hóa giáo dục là thông qua việc dạy và học nhằm mở mang dân trí nâng cao kiến thức, bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn, tình cảm cao đẹp, phẩm chất trong sáng, tốt đẹp cho con người.Văn hóa giáo dục đào tạo con người có ích cho xã hội, có tài, có đức, kế tục sự nghiệp cách mạng làm cho đất nước ngày càng phát triển.

Nội dung của văn hóa giáo dục

Nội dung giáo dục phải phù hợp thực tiễn VN và toàn diện: văn hóa, chính trị, khoa học-kĩ thuật, chuyên môn nghề nghiệp, lao động. Các nội dung phải có quan hệ chặt chẽ với nhau.Tiến hành cải cách giáo dục nhằm xây dựng chương trình, nội dung, phương pháp dạy học khoa học, phù hợp bước phát triển của nước ta.

Phương châm, phương pháp giáo dục

Phương châm học đi đôi với hành, lý luận liên hệ thực tế, học tập kết hợp lao động, kết hợp chặt chẽ gia đình, nhà trường, xã hội. Thực hiện bình đẳng, dân chủ trong giáo dục. Học mọi nơi, mọi lúc, suốt đời., coi trọng tự học, tự đào tạo.Phương pháp giáo dục phải phù hợp mục tiêu giáo dục, dùng phương pháp nêu gương gắn liền với thi đua.

Đội ngũ giáo viên

Xây dựng bồi dưỡng đội ngũ giáo viên có phẩm chất, yêu nghề, có đạo đức cách mạng, giỏi chuyên môn, thuần thục phương pháp. Người đi giáo dục cũng phải được giáo dục và học tập không ngừng để nâng cao trình độ.

Văn hóa văn nghệ

 Một là, VHVN là một mặt trận, nghệ sĩ là chiến sĩ, tác phẩm văn nghệ là vũ khí sắc bén trong đấu tranh cách mạng

VHVN là một mặt trận quan trọng.Đó là một cuộc chiến khổng lồ, quyết liệt, lâu dài nhưng vẻ vang giữa cách mạng và phản cách mạng. Chiến sĩ nghệ thuật phải nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, nghiệp vụ, có phẩm chất, bản lĩnh tài năng để phục vu cuộc sống, nhân dân tốt hơn.

Hai là, văn nghệ phải gắn liền với thực tiễn đời sống nhân dân

Thực tiễn đời sống nhân dân rất phong phú: thực tiễn lao động sản xuất, chiến đấu, sinh hoạt, xây dựng đời sống mới. Từ thực tiễn người nghệ sĩ có thể tạo nên những tác phẩm nghệ thuật trường tồn cùng dân tộc, nhân loại.Chiến sĩ văn nghệ phải hòa mình với quần chúng, đi sâu vào đời sống tinh thần nhân dân và chỉ có nhân dân mới nuôi dưỡng cho sáng tác văn nghệ

Ba là, phải có những tác phẩm văn nghệ xứng đáng với thời đại mới của đất nước và dân tộc

Mục tiêu của văn nghệ là phục vụ quần chúng. Các tác phẩm văn nghệ phải thống nhất hài hòa giữa nội dung và hình thức, phái phản ánh chân thật sự nghiệp cách mạng của nhân dân.

Văn nghệ phải kế thừa được tinh hoa văn hóa dân tộc, mang được hơi thở của thời đại, phản ánh đời sống nhân dân. Vừa phê phán cái dở, cái xấu, vừa hướng dẫn nhân dân hướng đến chân thiện mĩ. Đó chính là sự phản ánh có hướng đích của văn nghệ.

Văn hóa đời sống

Văn hóa là bộ mặt tinh thần đời sống xã hội thể hiện ngay trong cuộc sống hằng ngày của mọi người. Xây dựng nền văn hóa mới phải gắn liền với xây dựng đời sống mới: đạo đức mới, lối sống mới và nếp sống mới có quan hệ mật thiết trong đó đạo đức đóng vai trò chủ yếu.

Đạo đức mới

Để xây dựng đời sống mới phải xây dựng đạo đức mơi, trước hết là thực hành đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính.

Lối sống mới

Lối sống có lý tưởng, đạo đức, văn minh, tiên tiến, kết hợp hài hòa truyền thống tốt đẹp dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại. Phải sửa đổi phong cách sống, phong cách làm việc.

· Phong cách sống: khiêm tốn, giản dị, yêu lao động, quý trọng thời gian, trân trọng con người…

· Phong cách làm việc: có tác phong quần chúng, tác phong tập thể-dân chủ, khoa học.

Nếp sống mới

Xây dựng nếp sống mới-nếp sống văn minh là làm cho lối sống mới dần dần trở thành thói quen, phong tục tập quán tốt đẹp, kế thừa thuần phong mỹ tục lâu đời của dân tộc nhằm biến VN thành một quốc gia giàu mạnh, văn minh. Đây là một quá trình khó khăn đòi hỏi sự quyết tâm của cộng đồng dân tộc và được bắt đầu từ mỗi con người, mỗi gia đình.

Vận dụng:

Nâng cao nhận thức về vai trò của văn hóa đối với sự nghiệp xây dựng một nước công nghiệp theo hướng hiện đại, định hướng xã hội chủ nghĩa

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò quản lý của Nhà nước, vai trò của của các đoàn thể nhân dân, đồng thời, đẩy mạnh công tác xã hội hóa trong sự nghiệp xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc, vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, có ý thức tập thể, đoàn kết, phấn đấu vì lợi ích chung, có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, có ý thức bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái, lao động chăm chỉ, có kỹ thuật, sáng tạo, nâng cao hiểu biết, trình độ chuyên môn, thẩm mỹ và thể lực. Bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa và góp phần làm phong phú thêm nền văn hóa của nhân loại trong quá trình giao lưu, hội nhập quốc tế. Phải đấu tranh chống sự xâm nhập của những yếu tố phản văn hóa. Chống khuynh hướng hòa tan giá trị, áp đặt giá trị văn hóa ngoại lai, từng bước hủy hoại nhân cách con người, đầu độc nhân dân, trước hết là lớp trẻ.

Tham khảo Sách Tư Tưởng Hồ Chí Minh